Motie tegen 5G aangenomen door Milieudefensie, maar hoe onafhankelijk zijn zij eigenlijk?

Op 7 december is tijdens de algemene ledenvergadering van Milieudefensie de motie ‘5G Weg ermee!’ aangenomen. Een bijzondere situatie. Milieudefensie claimt een onafhankelijke organisatie te zijn, maar ontvangt ondertussen wel miljoenen aan overheidssubsidie. Door het aannemen van deze motie zal Milieudefensie nu daadwerkelijk stappen moeten gaan zetten om het beleid van diezelfde overheid tegen te gaan werken. Dat klinkt toch op zijn minst als belangenverstrengeling.

Impact van 5G op klimaat en milieu

Alle draadloze technologieën zijn nu al enorme energie-slurpers, waardoor steeds meer en steeds grotere datacenters nodig zijn. Als daar tienduizenden zendantennes bij komen om 5G mogelijk te maken, dan zal dat een gigantische toename in het energieverbruik gaan laten zien. Uit een uitgebreid onderzoek is gebleken dat het energieverbruik zelfs met wel 170% kan gaan stijgen. 5G heeft dus wel degelijk een impact op het klimaat.

Daarnaast gaat de sterke toename van de hoeveelheid elektromagnetische velden ook een effect hebben op de natuur, onze gezondheid en het milieu. 5G is daarmee een belangrijk onderwerp voor een milieuorganisatie zoals Milieudefensie.

Milieudefensie besteedt liever geen aandacht aan 5G

Geen informatie op de website over 5G

Verrassend genoeg was 5G tot nu toe in het geheel geen thema bij Milieudefensie. Diverse leden probeerden wel al lange tijd om via een motie de vereniging zo ver te krijgen dat er acties ondernomen zouden worden om de uitrol van 5G tegen te gaan. Dit werd echter ontmoedigd door het bestuur.

Tijdens een eerdere ledenvergadering op 22 juni 2019 ontraadde het bestuur de motie. Een campagne tegen het uitrollen van het 5G netwerk zou namelijk niet binnen hun algemene beleidsplan en hun strategische jaarkader vallen. Het feit dat voor het 5G netwerk aanzienlijk meer energie wordt gebruikt (vergeleken met de huidige netwerken voor 2G, 3G en 4G) vonden zij niet genoeg om het thema te linken aan hun klimaatdoelstellingen. Een bijzonder standpunt voor een milieuorganisatie die claimt klimaatverandering te willen aanpakken.

Een groep leden van Milieudefensie probeerde, eerst op 21 september en daarna op 12 oktober, een extra algemene ledenvergadering (ALV) te organiseren over het thema 5G om er voor te zorgen dat Milieudefensie hier actie tegen ging voeren. Er werd door het bestuur vastgehouden aan de eis dat er 250 stemmen vanuit het ledenbestand nodig waren om dat voorstel te steunen en tegelijkertijd was er geen medewerking om dit voorstel te verspreiden onder de leden. De extra ALV kwam er niet.

Motie ‘5G Weg ermee!’ nu toch aangenomen

Uiteindelijk is de motie op zaterdag 7 december tijdens de reguliere ALV in Utrecht alsnog op de agenda terecht gekomen. De spreektijd voor deze motie werd tot een minimum teruggebracht en het bestuur steunde de motie niet. Gelukkig waren er vele stralingsbewuste burgers in de tussentijd lid geworden van Milieudefensie, waardoor ze stemrecht kregen. Ondanks alle tegenwerking vanuit het bestuur werd de motie alsnog met overgrote meerderheid aangenomen. Een overwinning voor de leden.

In de betreffende motie staat het verzoek aan het bestuur van Milieudefensie om een kort geding aan te spannen tegen de Staat der Nederlanden om de frequentieveiling tegen te houden en voor het verkrijgen van een moratorium op de uitrol van 5G. En daarnaast om een rechtszaak te starten bij het Hof van Justitie van de EU en/of bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens wegens het schenden van rechten en het plegen van een misdrijf tegen de mensheid, natuur en milieu.

Verder wordt er in de motie verzocht om een werkgroep op te starten en capaciteit vrij te maken voor actie vanuit Milieudefensie tegen 5G en om de overheid op te roepen tot een moratorium op de uitrol van 5G én om af te zien van de dekkingsplicht voor mobiel bereik van 98% voor natuurgebieden. En tenslotte om alle afdelingen van Milieudefensie te stimuleren om gemeenten op te roepen om met een eigen of aangepast antennebeleid te komen. Hulde voor deze motie! Een prachtig resultaat met dank aan de leden.

Wie betaalt, bepaalt

De vraag is wel waarom het bestuur zelf geen actie wilde ondernemen tegen deze milieu- en klimaat-bedreiging. Onderstaande video van Café Weltschmerz (8 min.) beantwoord misschien wel die vraag. Milieudefensie wordt namelijk met miljoenen euro’s gesubsidieerd door de Nederlandse overheid. En tegelijkertijd zit Milieudefensie ook aan de Milieutafels en Energietafels en heeft mede inspraak in de klimaatakkoorden. Met het ontvangen van riante overheidssubsidies wordt het uiteraard wel lastig om daarna een belangrijke doelstelling van diezelfde overheid, namelijk om digitale koploper te zijn van Europa, te gaan bestrijden.

Uit het Jaarverslag van Milieudefensie van 2018 blijkt dat zij inderdaad flink gesponsord worden door de overheid:

Milieudefensie, Jaarverslag 2018

Op Wikipedia wordt belangenverstrengeling omschreven als “een situatie waarbij iemand meerdere belangen dient, die een zodanige invloed op elkaar kunnen uitoefenen dat zijn integriteit ten aanzien van het ene of het andere belang in het geding komt”. Dat lijkt hier mogelijk aan de orde. Leden willen een campagne tegen de uitrol van 5G en de overheid wil 5G zo snel mogelijk uitrollen om digitale koploper te kunnen zijn. Dit zou een verklaring kunnen zijn waarom het bestuur weinig medewerking wilde verlenen aan de motie.

Nu de uitvoering nog

Desalniettemin is de motie nu toch aangenomen. Een prachtig resultaat met dank aan de doortastende leden van Milieudefensie. Maar nu moet de motie nog wel uitgevoerd gaan worden. Een andere motie tijdens de ledenvergadering ging over het ontbreken van werkelijke interne democratie bij de vereniging. Er blijken kennelijk ervaringen te zijn waarbij leden weerstand en tegenwerking ondervinden van de kant van het bestuur. Daarnaast zou er sprake zijn van moties die niet worden uitgevoerd.

Vanwege een mogelijke belangenverstrengeling door subsidies en de signalen van weerstand bij het bestuur tegen ledenbesluiten, is het dan ook maar de vraag of de motie over 5G serieus uitgevoerd gaat worden. Ik wil alle leden van Milieudefensie dan ook oproepen om er proactief en kritisch op toe te zien dat de campagne tegen de voorgenomen uitrol van 5G er ook echt gaat komen. Milieudefensie kan een cruciale rol spelen in een gezondere toekomst voor ons allemaal.

Silvia Belgraver
(geen lid van Milieudefensie)