Waar iemand met bindingsangst gespitst is op de ‘fouten’ van de ander en eerder te kritisch is, werkt het bij verlatingsangst juist tegenovergesteld: er is een blinde vlek voor de pijnlijke realiteit van de partner.

Wat is verlatingsangst?

Mensen met verlatingsangst worden door psychotherapeute Harriet G. Lerner gedefinieerd als ‘emotionele achtervolgers die hun levensangst verminderen door anderen in hun gevoelens te laten delen en nauw emotioneel contact te zoeken.’

Als je last hebt van verlatingsangst, ben je je vaak niet bewust van de mogelijkheid dat je liefdesbang bent, omdat je een sterke wens tot verbinden hebt en ook voelt dat je daartoe in staat bent. Je wilt maar al te graag een nieuwe liefde vinden en erin geloven dat je klaar bent voor een langdurige relatie zodra die nieuwe liefde voor je neus staat.

Het bijzondere is dat je juist die wens en dat verlangen hebt bij mensen die daartoe niet in staat lijken te zijn, waarmee jouw gevoelens dus niet beantwoord worden. Hoezeer je ook beweert er klaar voor te zijn, als je kijkt naar de beschikbaarheid van je partners, dan weet je eigenlijk wel dat je jezelf misleidt. Hoe oprecht je verlangen ook is, als je kijkt tot wie je jezelf aangetrokken voelt, wordt duidelijk waar je zelf toe in staat bent.

Liefde als verslaving

Vanuit de angst om verlaten te worden, kun je het buitensporig geven van liefde gaan gebruiken als compensatie voor je eigen tekort aan liefde. Liefde wordt dan een verslaving, omdat het een tekort in jezelf moet opvullen en je iedere keer opnieuw de kick nodig hebt om je eigen wanhoop en leegte niet te voelen. Het is dan onmogelijk om de ander vrij te laten in wie hij is. Vanuit deze verslaving ben je sterk gericht op de ander, wat erg verstikkend kan zijn omdat er een sterk eigenbelang onder schuilgaat.

Wat zijn de verschillen tussen bindingsangst en verlatingsangst?

Waar iemand met bindingsangst gespitst is op de ‘fouten’ van de ander en eerder te kritisch is, werkt het bij verlatingsangst juist tegenovergesteld: er is een blinde vlek voor de pijnlijke realiteit van de partner. Hoeveel pijn die ook veroorzaakt met zijn of haar afstandelijkheid, als je verlatingsangst hebt blijf je alles vergoelijken en het onmogelijke gedrag wegpoetsen, omdat je hem of haar zo goed ‘begrijpt’.

Wie last heeft van bindingsangst is druk bezig met wegrennen, verbinding vermijden en grenzen opwerpen. Als je echter last hebt van verlatingsangst, probeer je juist alles te doen om je te verbinden met je liefdespartner. Het feit dat de ander niet beschikbaar is, maakt het veilig om je gevoelens de vrije loop te laten. In plaats van de afstandelijkheid van de ander te zien, ga je deze kloof ‘opvullen’ met je eigen liefdesgevoelens. Je geeft jezelf volledig aan de ander over, alsof je een fusie aangaat. Je verbindt je op een emotioneel diepgaande manier

Wat zijn de kenmerken van verlatingsangst?

Wat zijn de kenmerken of symptomen van verlatingsangst? Vraag je je af: heb ik verlatingsangst? Als je last hebt van verlatingsangst herken je jezelf vaak in veel van de volgende symptomen:

o Je bent bang om verlaten, afgewezen of in de steek gelaten te worden
o Je zoekt voortdurend bevestiging, aandacht en houvast bij de ander en je voelt je afgewezen en ongelukkig als de ander je dat niet geeft
o Je hebt de neiging tot claimen en vastklampen
o Je hebt de neiging om te smeken, klagen en eisen
o Je stelt je afhankelijk van de ander op en past jezelf te snel aan
o Je hebt oneindig veel begrip voor de ander
o Je hebt de neiging om te versmelten met de ander
o Je hebt de neiging om overbetrokken te zijn en de relatie te romantiseren
o Je wilt de zekerheid dat de ander er voor je is
o Je hebt weinig eigenwaarde en zelfvertrouwen
o Je negatieve zelfbeeld uit zich bij voorkeur in zelfonderschatting
o Je laat jezelf te gemakkelijk in de steek
o Je vindt het moeilijk om je grenzen te stellen
o Je richt je woede eerder op jezelf dan op de ander
o Je bent je meer bewust van je verlangen dan van je angst
o Je vraagt je snel af: mag ik er zijn?
o Je bent bang om je eigen pijn te voelen
o Je hebt moeite om voor jezelf te zorgen
o Je vindt het moeilijk om echt alleen te zijn
o Je hebt een sterke gehechtheid aan onbeantwoorde liefde
o Je kunt de behoefte aan de ander ervaren als een ‘verslaving’
o Je doet alles om de ander te ‘bereiken’ en verliest jezelf erin
o Je zit vast in een herhalend patroon van afgewezen worden
o Je kunt de (destructieve) afhankelijkheidsrelatie niet beëindigen

Liefdesbang

Herken je je in deze punten en wil je leren hoe je met je verlatingsangst om kunt gaan? In Liefdesbang legt Hannah Cuppen uit hoe je dat doet en hoe je een gezonde relatie kunt opbouwen.

Bestel jouw exemplaar voor

€25.00 €20.00
met gratis verzending
Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verder over liefde, relaties en verlatingsangst:

• Ben jij liefdesbang? Over verlatingsangst en bindingsangst
• Verlatings- of bindingsangst: hoe de moederwond jouw relaties saboteert
• Waarom wil jij een partner? Ontdek de diepere betekenis van je relatie
• Worstelen met de liefde: de dans van achtervolgen en weglopen

Het bericht Heb jij verlatingsangst? Kom erachter dankzij deze checklist (dit zijn dé kenmerken) verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het bericht Heb jij verlatingsangst? Kom erachter dankzij deze checklist (dit zijn dé kenmerken) verscheen eerst op Website Silvia Belgraver.

Je kunt je gevoelens terug in je leven verwelkomen en leren hoe je ermee om moet gaan.

Kies je voor rust of de achtbaan?

Denk eens na over het volgende. Leef je liever een leven gevuld met ups en downs, geluk, verdriet, frustratie, trots en verrassingen? Of een rustig leven, dag in, dag uit, met maar weinig onderbrekingen of opschuddingen? De eerste keuze lijkt misschien eng, als een soort ritje in een achtbaan. Maar de tweede keuze lijkt teleurstellend.

Begrijp me niet verkeerd, beide keuzes zijn nogal allegaartjes. De achtbaan zorgt misschien voor wat schokken in je systeem en het zou soms lastig kunnen zijn om het gevoel te hebben dat je niet alles in je leven kunt bepalen. Als je leeft zonder de emotionele ontwrichtingen en opschuddingen, voel je je misschien ‘veiliger’. Je hebt meer het idee dat je de controle over iets hebt, maar je gaat je misschien ook vervelen en je niet genoeg gestimuleerd voelen.

Dit zijn 10 belangrijke aanwijzingen

In mijn werk als psycholoog heb ik gezien dat mensen die het leven van de eerste keuze leiden, over het algemeen gelukkiger zijn. Dat komt omdat je het leven op een krachtigere manier ervaart in een achtbaan. Je staat meer in verbinding met je emoties en dus leid je waarschijnlijk een leven met meer voldoening.

De tweede keuze is een teken dat je niet in verbinding staat met je gevoelens. Je bent waarschijnlijk in een emotioneel verwaarloosde familie opgegroeid. Je hebt waarschijnlijk al op een vroege leeftijd geleerd dat jouw emoties er niet toe doen of een last zijn voor anderen. Je hebt je gevoelens waarschijnlijk afgeschermd als een manier om ermee om te gaan. Je vindt jouw manier van leven waarschijnlijk heel normaal. Zo heb je namelijk altijd al geleefd. En zo ben je waarschijnlijk opgevoed om te leven. Dus hoe weet je nu of je emotioneel verdoofd bent?

Dit zijn 10 aanwijzingen dat je emotioneel verdoofd bent:

1. Op gelukkige momenten voel jij je minder gelukkig dan anderen op zo’n moment. Ik heb ontzettend veel patiënten meegemaakt die gelukkige levensgebeurtenissen als ‘flauw’ omschrijven. Sommigen hebben bruiloften, vakanties of diploma-uitreikingen ervaren alsof ze zichzelf van een afstandje bekeken, los van de gebeurtenis, of zelfs met het gevoel dat ze niet konden wachten tot de dag voorbij was. Ze voelen zich verdoofd.
2. Je vraagt je soms af waarom je niet verdrietiger bent wat betreft een verlies in je leven. Net zoals bij de gelukkige momenten voel je minder bij verdrietige momenten, zoals de begrafenis van een geliefde of een ontslag. Je hersenen weten dat je verdrietig zou moeten zijn, maar je lichaam voelt het niet. Je bent verdoofd.
3. Je basisemotie is woede of irritatie. Vaak is het zo dat al de gevoelens die je niet voelt of waar je niet bij kunt, samensmelten tot één grote soep. De individuele ingrediënten (de emoties die je hebt weggeduwd) vormen samen één grote emotie. De grote emotie is waarschijnlijk woede. Woede is krachtig en kan makkelijker door je muur heen breken, waardoor het jouw basisemotie wordt. Er zijn dus in feite twee emotionele toestanden: je bent boos of je bent verdoofd.
4. Je vindt het lastig om bepaalde gevoelens te identificeren. Een van de effecten van je gevoelens afsluiten, is dat je er niet meer mee in verbinding staat. Als dat het geval is, denk je niet aan je gevoelens en merk je ze niet op. Als je ooit moet uitleggen hoe je je voelt, begin je te stotteren of loop je vast. Je raakt verdoofd.
5. Je ziet jezelf in bepaalde omstandigheden en je vraagt je af waarom je niet meer voelt. De mensen om je heen huilen tranen van geluk of verdriet. Je kijkt naar ze en vraagt je af: waarom voel ik me niet zo? Wat is er mis met me? Je realiseert je op dat moment dat je verdoofd bent.
6. Je voelt je vaak niet op je gemak als anderen sterke gevoelens ervaren. Op het moment dat anderen om je heen iets voelen, voel jij misschien ook iets: ongemak. Het enige wat je wilt doen, is ontsnappen aan deze situatie die ongemakkelijk en onnatuurlijk aanvoelt. In tegenstelling tot de andere mensen voel jij je verdoofd.
7. Je bent soms jaloers als anderen sterke gevoelens ervaren. Helaas kun jij je negatieve gevoelens niet opgeven zonder ook je positieve gevoelens op te geven. Als je jouw pijn, woede en verdriet wegdoet, gaat dat meestal gepaard met je liefde, warmte en geluk. Op momenten dat je anderen die geweldige emoties ziet hebben, wens jij dat je ze ook had. Helaas lukt dat je niet.
8. Het voelt soms alsof je op de automatische piloot door het leven gaat. Je zet de ene voet na de andere en je doet wat er van je wordt verwacht en waarschijnlijk doe je dat ook goed. Als een speelgoedsoldaatje blijf je doorgaan. Maar je vraagt je ondertussen ook af wat het nut van alles is. Zou je niet iets meer moeten doen? Het antwoord is Ja. Er zouden hoogte- en dieptepunten moeten zijn, trots, geluk en verdriet, maar je mist dat allemaal omdat je verdoofd bent.
9. Je voelt meer tijdens het kijken van een film, tv-serie of een reclame of tijdens het lezen van een boek dan in het echte leven. Als je gevoelens onderdrukt zijn, kan het makkelijker zijn om er toegang tot te krijgen op veilige momenten: als het niet persoonlijk is en niet om jou draait. Je kunt de gevoelens van een fictieve persoon of iemand in het nieuws aanvoelen, maar niet die van jezelf. Je bent verdoofd wat betreft je eigen leven.
10. Je voelt je soms leeg vanbinnen. Dit is de ultieme aanwijzing. Het ‘lege’ gevoel voel je misschien in je buik of keel of je ervaart simpelweg het ongemakkelijke gevoel dat je ‘iets’ mist. Dat gevoel komt van je lichaam dat jou probeert te vertellen dat je emoties er niet zijn, die je juist zouden moeten vullen en je energie zouden moeten geven. Je lichaam vertelt je dat je emotioneel verdoofd bent.

Gevoelens verwelkomen in je leven

Wees niet bang als je jezelf herkent in een of meer van deze 10 aanwijzingen! Er zijn oplossingen. Je gevoelens zijn niet compleet verdwenen. Ze bevinden zich nog steeds in jou en wachten totdat je ze terugneemt. Je kunt de muur afbrokkelen die ze van je gescheiden houdt.

Beetje bij beetje op een gezonde en veilige manier kun je uit je verdoofde staat komen en je leven weer met kleur en energie vullen. Toen je emotioneel verwaarloosd werd in je jeugd, heb je geleerd om je eigen gevoelens te negeren en opzij te zetten. Maar nu je volwassen bent, hoef je dat niet te blijven doen. Je kunt je gevoelens terug in je leven verwelkomen en leren hoe je ermee om moet gaan.

Ongekende gevoelens

In Ongekende gevoelens van Jonice Webb leer je de emotionele bagage vanuit je relatie met je ouders (en hun relatie met hun ouders) te herkennen en het patroon van ongekende emoties te doorbreken.

Bestel jouw exemplaar voor

€23.50 €18.50
met gratis verzending
Bestel nu

Je bestelt bij

Lees verderover emotionele verwaarlozing:

• Emotionele verwaarlozing in je jeugd: hoe dit een schaduw werpt over jouw geluk (+ stappenplan hoe je weer levensvreugde ervaart)
• Emotionele verwaarlozing in je jeugd: waarom jij dat hebt meegemaakt, maar je broers en zussen niet
• De invloed van emotionele verwaarlozing in je kindertijd op de relatie met je ouders
• 8 tekenen van emotionele verwaarlozing in een gezin

Het bericht Emotionele verwaarlozing in je jeugd: 10 signalen dat je emotioneel verdoofd bent verscheen eerst op Inspirerend Leven.

Het bericht Emotionele verwaarlozing in je jeugd: 10 signalen dat je emotioneel verdoofd bent verscheen eerst op Website Silvia Belgraver.