Schrik je vaak wakker uit je gedachten terwijl je iets aan het doen bent? Dan leef je waarschijnlijk in overlevingsstand en ben je je lichaam aan het verwaarlozen. Tijd om naar je lichaam te leren luisteren voordat het zelf op de rem trapt! In dit artikel legt coach Rianda Nannes uit hoe je kunt herkennen of je in overlevingsstand leeft en hoe je beter in je lichaam kunt leven.
Je lichaam is voortdurend met je in gesprek. Alleen hebben veel mensen nooit geleerd om echt naar die signalen te luisteren.
Een wandelend hoofd
Sta je weleens onder de douche en merk je halverwege opeens dat je helemaal niet bewust aanwezig was? Of dat je tijdens een autorit in gedachten alweer drie gesprekken verder was? Veel mensen leven tegenwoordig vooral vanuit hun hoofd. Denken. Regelen. Analyseren. Presteren. Ondertussen raakt het contact met het lichaam steeds verder op de achtergrond.
Misschien zegt iemand iets tegen je en voel je wel spanning in je buik, een brok in je keel of druk op je borst… maar ga je er toch weer aan voorbij. Omdat er nog van alles moet gebeuren. Zo functioneren we nog wel, maar voelen we ons tegelijkertijd steeds leger, vermoeider en/of onrustiger.
En juist daar gaat embodiment over.
Wat is embodiment?
Embodiment betekent letterlijk: belichaming. Echt aanwezig zijn in je lichaam. Niet alleen weten wat je voelt, maar het ook daadwerkelijk ervaren. Bewonen. Doorvoelen. Leven vanuit verbinding met jezelf in plaats van alleen vanuit gedachten, patronen of automatische reacties.
Dat klinkt misschien eenvoudig, maar veel mensen kunnen dit niet meer. Want we hebben geleerd om ons aan te passen. Om door te gaan. Om gevoelens weg te duwen. Om signalen van ons lichaam te negeren totdat ze niet meer genegeerd kunnen worden. En ondertussen raakt de verbinding met onszelf steeds verder op de achtergrond.
Psychiater en traumadeskundige Bessel van der Kolk schrijft in zijn werk veel over hoe we contact met ons lichaam verliezen wanneer we langdurig onder stress staan of te veel moeten overleven. We leren functioneren, maar raken onderweg steeds verder verwijderd van wat we voelen. Juist daarom wordt embodiment tegenwoordig steeds vaker gezien als een essentieel onderdeel van herstel.
Steeds over je grenzen gaan
Waarom zoveel mensen ‘los’ zijn geraakt van hun lichaam
Je lichaam is voortdurend met je in gesprek. Alleen hebben veel mensen nooit geleerd om echt naar die signalen te luisteren. Sterker nog: in onze maatschappij is het juist normaal geworden om over je grenzen heen te gaan. Om sterk te zijn. Productief. Beschikbaar. Snel. Daardoor ontstaat er langzaam een scheiding tussen hoofd en lichaam.
Soms ontstaat die verwijdering van het lichaam ook door ingrijpende ervaringen of langdurige emotionele onveiligheid. Wanneer je veel stress ervaart, regelmatig over je eigen grenzen heen moet gaan of op jonge leeftijd hebt geleerd om jezelf aan te passen, kan het veiliger voelen om minder te voelen. Het lichaam en zenuwstelsel zijn namelijk voortdurend bezig met beschermen en overleven.
Veel mensen raken daardoor ongemerkt steeds verder verwijderd van hun gevoelens, behoeften en lichamelijke signalen. Doordat hun systeem ooit heeft geleerd dat volledig aanwezig zijn niet altijd veilig voelde. En het verstandiger voelde hiervan weg te blijven.
‘Het valt wel mee’
Embodiment gaat daarom over ontspanning, meer voelen en langzaam herstellen van de verbinding met jezelf.
Je denkt misschien dat het “allemaal wel meevalt” terwijl je lichaam allang uitgeput is. Je zegt dat je ontspannen bent, terwijl je kaken vastzitten en je schouders omhooggetrokken zijn. Je gaat gewoon door op karakter, terwijl je systeem eigenlijk vraagt om rust.
Op korte termijn kun je daar soms nog prima mee functioneren. Maar op lange termijn raakt je zenuwstelsel overbelast. En juist dan ontstaan vaak klachten zoals overprikkeling, chronische vermoeidheid, piekeren, slecht slapen, spanning in spieren of buik en het gevoel jezelf ergens onderweg kwijtgeraakt te zijn. Je leeft dan vooral vanuit overleving in plaats van vanuit verbinding.
Je lichaam probeert je iets te vertellen
Veel mensen raken gefrustreerd door hun lichaam. Omdat het moe is. Omdat het grenzen aangeeft. Omdat het spanning vasthoudt. Omdat het niet meer “meewerkt”.
Maar je lichaam probeert je helemaal niet tegen te werken. Het probeert je juist iets duidelijk te maken.
Je zenuwstelsel registreert voortdurend of iets veilig voelt of niet. Wanneer je langdurig stress, druk, spanning of emotionele belasting ervaart, gaat je systeem zich beschermen. Dat kan zich uiten in altijd ‘aan’ staan. Maar ook juist in afsluiten, leegte voelen of nergens meer zin in hebben.
Embodiment helpt je om weer contact te maken met wat er werkelijk in je leeft. Onder alle lagen van aanpassen, doorgaan en overleven ligt namelijk nog steeds een deel van jou dat gevoeld wil worden.
Kenmerken van een genegeerd lichaam:
Vaak herken je het aan kleine dingen:
• Je ademt oppervlakkig zonder dat je het doorhebt.
• Je bent voortdurend bezig met wat nog moet.
• Rust voelt ongemakkelijk.
• Je voelt pas dat je moe bent nadat je volledig instort.
• Je vindt het lastig om grenzen aan te geven.
• Je analyseert emoties vooral in plaats van ze te voelen.
• Je hebt het gevoel dat je “aanwezig” bent voor iedereen behalve voor jezelf.
Veel mensen proberen zichzelf uit hun vermoeidheid, onrust of overprikkeling te “repareren” door nóg harder hun best te doen. We hebben geleerd om ongemak op te lossen door harder te werken aan onszelf. Maar een overbelast zenuwstelsel herstelt niet van nóg meer moeten. Ons lichaam vraagt juist vaak om het tegenovergestelde. Om vertraging. Om veiligheid. Om ruimte om weer te kunnen voelen.
Hoe kun je meer in je lichaam leven?
Weer in verbinding komen met je lichaam ontstaat meestal niet door hard werken of grote inzichten, maar juist door kleine momenten van zachte aanwezigheid.
• Door even bewust te voelen hoe je voeten de grond raken.
• Door je ademhaling op te merken.
• Door spanning in je schouders zachter te laten worden.
• Door je beweging te vertragen.
Ook activiteiten waarbij je bewust contact maakt met je lichaam kunnen hierbij helpen. Denk aan yin yoga, wandelen, ademwerk, mindfulness of rustige vormen van beweging.
Zo kun je werkelijk tot rust te komen en opnieuw verbinding te maken met jezelf zodat hoofd en lichaam langzaam weer gaan samenwerken. Hoe meer veiligheid je lichaam ervaart, hoe meer ontspanning er ontstaat. En hoe meer ontspanning er ontstaat, hoe beter je weer kunt voelen wat je nodig hebt.
Thuiskomen in jezelf
Misschien is embodiment uiteindelijk niets anders dan langzaam je eigen huis, jezelf, weer leren bewonen. De warmte van de zon op je huid. Je adem die rustiger wordt. Een grens die je eindelijk serieus neemt. Een lichaam dat niet langer genegeerd hoeft te worden.
Misschien zit echte rust niet in nóg meer controle, verklaringen of oplossingen. Maar in het weer durven landen in jezelf. Je lichaam kent jou al je hele leven. Misschien is het tijd om weer te gaan luisteren.
Kun je wel wat hulp gebruiken? Stuur me gerust een mail: info@studiorenew.nl
Embodied spiritualiteit
Wil je aan de slag gaan met embodiment en je lichaam weer écht voelen om zo gezonder met jezelf om te gaan? Leer je lichaam te ervaren als bron van kennis en spirituele groei in ‘Embodied spiritualiteit’ van Susan Aposhyan.
Lees verder:
- Embodied spiritualiteit: zo kun je trauma’s, fysieke klachten en oude emotionele patronen helen
- Ben je een ‘wandelend hoofd’ vol stress? 4 tips om weer thuis te komen in je lichaam
- Hoe oude pijn in je lichaam zich kan uitspreken: leren luisteren naar je lichaam
Het bericht Embodiment: waarom echte rust pas ontstaat als je weer in je lichaam leeft verscheen eerst op Inspirerend Leven.











